श्रीवर्धनमध्ये घरोघरी गौराईचे पारंपरिक पूजन; जागरण अन् फुगड्यांनी उत्साहाला बहर
अनिकेत मोहित / श्रीवर्धन शहर
गणेशोत्सवाच्या मंगलमय वातावरणात श्रीवर्धनमध्ये घरोघरी गौराईचे पारंपरिक पद्धतीने उत्साहात आगमन झाले. गणपती बाप्पासोबत माहेरवाशिणी म्हणून गौराईचे आगमन मानले जात असल्याने महिलांनी गौराईचे मनोभावे पूजन करून कुटुंबाच्या सुख-समृद्धी, आरोग्य आणि समाधानासाठी प्रार्थना केली. पारंपरिक रूढी-परंपरांनुसार करण्यात आलेल्या या पूजनामुळे श्रीवर्धन शहरातील अनेक घरांमध्ये भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले.
गौराईच्या आगमनानंतर घरातील महिला पारंपरिक पद्धतीने तिचे स्वागत करून पूजा-अर्चा करतात. गौराईसमोर सूप ओवाळण्याची पद्धतही अनेक घरांमध्ये आजही जपली जात आहे. हळद-कुंकू, फुले, नैवेद्य आणि विविध पूजासाहित्याने गौराईची सजावट करून विधिवत पूजन करण्यात आले. गौराई ही घरातील समृद्धी, सौभाग्य आणि मंगलतेचे प्रतीक मानली जात असल्याने तिच्या पूजनाला विशेष महत्त्व आहे.
गौराईच्या पूजनाच्या निमित्ताने महिलांमध्ये विशेष उत्साह पाहायला मिळाला. पारंपरिक पद्धतीने गौराईसमोर जागरण करण्यात आले. यावेळी महिलांनी एकत्र येत पारंपरिक गाणी म्हणत फुगड्यांचा फेर धरला. त्यामुळे घराघरांत उत्साहाचे आणि आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले. आधुनिक काळात सण-उत्सवांचे स्वरूप बदलत असतानाही श्रीवर्धनमध्ये जुन्या परंपरा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न होताना दिसत आहे.
महाराष्ट्राच्या अनेक भागांत गौरी पूजनाची परंपरा विविध पद्धतींनी आढळते. काही ठिकाणी गौरीला महालक्ष्मीचे स्वरूप मानले जाते, तर काही कुटुंबांमध्ये तिला माहेरवाशिणी म्हणून सन्मानाने घरी आणण्याची परंपरा आहे. गणेशोत्सवातील गौरीचे आगमन हे विशेषतः महिलांसाठी आनंदाचा आणि श्रद्धेचा सोहळा मानला जातो. गौरीच्या आगमनापासून विसर्जनापर्यंत घरातील वातावरण भक्तिमय राहते.
श्रीवर्धनमध्येही या परंपरेला स्थानिक संस्कृतीची जोड मिळाल्याचे पाहायला मिळते. गौराईसमोर सूप ओवाळणे, जागरण करणे, पारंपरिक गाणी म्हणणे आणि फुगड्यांचा फेर धरत आनंद साजरा करणे या माध्यमातून जुन्या चालीरीती आजही जिवंत आहेत. त्यामुळे गणेशोत्सवाच्या या दिवसांत केवळ धार्मिक वातावरणच नव्हे, तर कुटुंबातील आणि परिसरातील आपुलकीचे नातेही अधिक दृढ होत असल्याचे चित्र आहे.
